Odwołanie od decyzji odmownej ZUS w sprawie wyroku z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20

Wstęp

Poza argumentami przywołanymi w propozycji odwołania od decyzji ZUS, o których wspominałem we wpisach: Wniosek o ponowne przeliczenie emerytury po wyroku TK 140/20 z 4 czerwca 2024 r. oraz odwołanie od decyzji odmownej oraz Rozproszona kontrola konstytucyjności jako sposób na wyjście z problemu nieogłoszenia wyroku TK sygn. akt SK 140/20, pragnę wskazać na kolejne, dodatkowe argumenty przemawiające za zasadnością roszczeń.

Po pierwsze, na możliwość skorzystania z trybu przewidzianego w art. 114 ustawy emerytalnej wskazał mi Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z dnia 29 listopada 2024 r. (str. 10).

Pismo RPO do pobrania

Po drugie, art. 114 ust. 1 pkt 1) ustawy emerytalnej wskazywany jest w orzecznictwie (alternatywnie do art. 114 ust. 1 pkt 6) jako podstawa do zmiany decyzji ZUS, w sytuacji nieuwzględnienia przez ZUS obowiązującego standardu konstytucyjnego, potwierdzonego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt III UZP 4/20, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt III AUa 535/20, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt III AUa 60/20, wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 kwietnia 2020 r., sygn. akt III AUa 930/19).

Po trzecie, Trybunał Konstytucyjny w swoim wcześniejszym orzecznictwie, wyraźnie akcentował możliwość zastosowania art. 8 § 2 Konstytucji RP w celu restytucji konstytucyjnego stanu rzeczy. Jako przykład praktycznego zastosowania tego przepisu, wskazał na możliwość wykorzystywania wszelkich nadzwyczajnych instrumentów proceduralnych, a także wykorzystanie specyficznej metody wykładni prawa, jaką jest interpretacja zgodna z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2003 r. sygn. akt SK 5/03 wskazał, iż „Wszelkie bowiem nadzwyczajne instrumenty proceduralne, stojące w dyspozycji organów stosujących prawo, mogą być wykorzystane jako środek restytucji konstytucyjnego stanu rzeczy, środkami stojącymi w dyspozycji organu, na wypadek uprzedniego stwierdzenia niekonstytucyjności aktu. Ta kompetencja, a także wykorzystanie jako metody wykładni prawa interpretacji zgodnej z Konstytucją, są wyrazem operacjonalizacji art. 8 § 2 Konstytucji w odniesieniu do władzy publicznej, jaką są sądy”.

Odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej ponownego obliczenia emerytury

Propozycja odwołania od decyzji ZUS odmawiającej ponownego obliczenia emerytury

Powyżej udostępniam opracowaną przeze mnie propozycję odwołania od decyzji ZUS odmawiającej ponownego obliczenia emerytury. Zaznaczenia przy tym wymaga kilka kwestii:

1. Precedensowy charakter zagadnienia sprawia, że udostępniony projekt wniosku oraz projekt odwołania ma charakter propozycji, a nie wzoru. W każdej sprawie zalecane jest, aby przed podjęciem właściwych kroków prawnych, skonsultować swoją sytuację prawną i faktyczną z profesjonalnym pełnomocnikiem (radcą prawnym lub adwokatem), czy też organizacją (fundacją lub stowarzyszeniem), zajmującymi się udzielaniem pomocy prawnej.
2. Postępowanie przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wniosku o ponowne obliczenie wysokości emerytury jest wolne od opłat.
3. Od odwołania od decyzji ZUS odmawiającej ponownego obliczenia emerytury do Sądu Okręgowego nie trzeba uiszczać opłaty sądowej (art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – u.k.s.c.).
4. W toku postępowania sądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa (art. 98 u.k.s.c.).
5. Należy pamiętać, że nie ma pewnych spraw. Każda sprawa sądowa wiąże się z ryzykiem jej przegrania, co z kolei wiąże się z obowiązkiem poniesienia kosztów procesu, w szczególności kosztów zastępstwa procesowego strony wygrywającej, jeżeli ta korzysta z pomocy zawodowego pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). Na szczęście, w przypadku spraw przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, koszty te są o wiele niższe, niż w przypadku innych kategorii spraw.
   Koszty te przedstawiają się następująco:
   • o 360 zł – koszty zastępstwa procesowego zawodowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) przed właściwym Sądem Okręgowym
   • o 270 zł – koszty zastępstwa procesowego zawodowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego przed właściwym Sądem Apelacyjnym
6. W sprawach przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych często ZUS reprezentowany jest przez pracowników, niebędących zawodowymi pełnomocnikami (adwokatami lub radcami prawnymi). Wówczas Sąd nie zasądza kosztów zastępstwa procesowego, co powoduje, że odpada ryzyko poniesienia wskazanych powyższej kosztów zastępstwa procesowego (360 zł oraz 270 zł).

Oszacowanie ryzyka prowadzenia sprawy przeciwko ZUS bez pomocy Kancelarii

Podsumowując opisane powyżej kwestie, zakładając najgorszy scenariusz, tj. przegranie sprawy w całości przy założeniu, że zaistnieje konieczność prowadzenia sprawy przed dwoma instancjami sądowymi (tj. Sądem Okręgowym oraz Sądem Apelacyjnym) oraz przy założeniu, że ZUS będzie reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego, ryzyko, rozumiane jako konieczność pokrycia kosztów procesu można oszacować na kwotę 630 zł (360 zł + 270 zł).

Z wyrazami szacunku,
dr Andrzej Hańderek
radca prawny